از تجربه تلخ پاساژ آشنا تا آتش‌سوزی مرگبار آبیدر سنندج/ ایمنی بازارهای سنتی و پاساژهای قدیمی کردستان ضروری است
به گزارش خبرنگار تابناک از استان کردستان، هفتم مهرماه در تقویم رسمی کشور به نام «روز ملی آتش‌نشانی و ایمنی» نامگذاری شده است؛ روزی که هر سال بهانه‌ای برای بازخوانی نقش حیاتی ایمنی در زندگی اجتماعی و یادآوری جایگاه ارزشمند آتش‌نشانان به‌عنوان حافظان جان و مال مردم است. این روز فرصتی است برای نگاه دوباره به زیرساخت‌های ایمنی در شهرها، به‌ویژه در مناطقی که بافت‌های قدیمی، بازارهای سنتی و مجتمع‌های تجاری پرخطر در آن‌ها گسترده است.
در استان کردستان، بخش قابل توجهی از مراکز خرید، پاساژها و بازارهای سنتی در بناهایی قدیمی فعالیت می‌کنند. سیم‌کشی‌های فرسوده، نبود سیستم تهویه مناسب، فقدان تجهیزات استاندارد اطفای حریق و همچنین محدودیت دسترسی خودروهای امدادی به معابر باریک این بازارها، عواملی هستند که خطر بروز حوادث آتش‌سوزی را چند برابر می‌کنند.
یکی از نمونه‌های شاخص که همچنان در حافظه جمعی شهروندان سنندجی باقی مانده، آتش‌سوزی گسترده در پاساژ «آشنا» بود. این حادثه، علاوه بر خسارت‌های مالی هنگفت، نگرانی‌های عمیقی درباره ایمنی سایر مراکز تجاری در استان برانگیخت. اگرچه نیروهای آتش‌نشانی با تلاش شبانه‌روزی موفق شدند از گسترش بیشتر حریق جلوگیری کنند، اما ریشه اصلی حادثه در ضعف زیرساخت‌های ایمنی و فقدان نظارت مستمر نهفته بود.
حادثه دیگر که توجه همگان را به ایمنی در مناطق پرتردد طبیعی معطوف کرده است، آتش‌سوزی کوهستان آبیدر سنندج بود. در این حادثه، سه جوان جان خود را از دست دادند و چند نفر دیگر نیز مصدوم شدند. کارشناسان علت این حادثه را ترکیبی از کمبود تجهیزات اطفای حریق در مناطق کوهستانی، تراکم پوشش گیاهی خشک و تأخیر در رسیدن تیم‌های امدادی اعلام کردند. این فاجعه، علاوه بر نشان دادن اهمیت حضور نیروهای آتش‌نشانی مجهز در محیط‌های طبیعی، هشدار می‌دهد که مدیریت بحران در فضای باز و کوهستانی نیز نیازمند برنامه‌ریزی ویژه و آموزش مستمر برای عموم گردشگران و ورزشکاران است.
بنابراین، برق‌گرفتگی و اتصال کوتاه ناشی از سیم‌کشی‌های قدیمی، از مهم‌ترین عوامل آتش‌سوزی در پاساژها و بازارهای سنتی است. بسیاری از این واحدها همچنان از کابل‌ها و تجهیزات غیراستاندارد استفاده می‌کنند. بازنگری کامل در شبکه برق‌رسانی، اجرای طرح‌های ایمن‌سازی و الزام به رعایت استانداردهای جدید می‌تواند به میزان چشمگیری از بروز چنین حوادثی جلوگیری کند.
بخش دیگری از ضعف‌های ایمنی در بازارها، مربوط به نبود تجهیزات اطفای حریق کارآمد است. بسیاری از پاساژها فاقد سیستم اسپرینکلر (آب‌پاش خودکار)، حسگر دود و آژیر خطر هستند. حتی در مواردی که کپسول‌های آتش‌نشانی نصب شده، به دلیل عدم آموزش کافی کسبه یا شارژ نشدن به موقع، کارایی لازم را ندارند. مسئولان آتش‌نشانی بارها هشدار داده‌اند که تجهیز اماکن تجاری به سیستم‌های اطفای حریق نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت فوری است.
آموزش کسبه در زمینه نحوه استفاده از تجهیزات ایمنی، نحوه مقابله با آتش‌سوزی‌های کوچک و آشنایی با مسیرهای خروج اضطراری از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش تلفات جانی و مالی نقش مؤثری ایفا کند. برگزاری مانورهای مشترک بین آتش‌نشانی و اتحادیه‌های صنفی، تمرین تخلیه اضطراری و آموزش چهره‌به‌چهره از جمله نیازهای اساسی است که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
رفع مشکلات ایمنی در بازارها و پاساژها نیازمند همکاری چندجانبه است. شهرداری‌ها، سازمان آتش‌نشانی، اداره کل برق، شرکت گاز، میراث فرهنگی و اتحادیه‌های صنفی باید با هماهنگی کامل و برنامه‌ای جامع، نسبت به نوسازی زیرساخت‌ها و نظارت دقیق اقدام کنند. قطعا، بدون عزم جدی میان‌بخشی، نمی‌توان انتظار داشت وضعیت ایمنی بازارهای سنتی بهبود یابد.
این روز همچنین فرصتی است برای تقدیر از تلاش‌های آتش‌نشانانی که در سال‌های گذشته بارها جان خود را برای نجات همشهریانشان به خطر انداخته‌اند. آتش‌نشانان کردستان در حوادثی چون آتش‌سوزی پاساژ «آشنا» و آتش‌سوزی‌های جنگل‌های زاگرس بارها نشان داده‌اند که رسالت‌شان چیزی جز حفظ جان و مال مردم نیست.
انتهای پیام/